Spreekbeurt Zuid-Amerika

Spreukbeurt over Zuid-Amerika

Zuid-Amerika is het continent ten zuiden van Noord-Amerika en ten noorden van Antarctica. In het westen ligt de Grote Oceaan en in het oosten de Atlantische Oceaan.

Het grootste gedeelte van Zuid-Amerika heeft een tropisch klimaat met als natuurlijke begroeiing regenwoud.

De Inca's heersten van 1438 tot 1532 over een groot gebied van Noord-Chili tot Ecuador. Hun rijk werd geregeerd door een keizer vanuit Cuzco. Hoewel de beschaving een hoog niveau had waren sommige uitvindingen zoals het wiel bij de Inca's niet bekend.
In de 16e eeuw begonnen Spaanse en Portugese ontdekkingsreizigers de Zuid-Amerikaanse oostkust te verkennen. Gelokt door verhalen van een 'gouden rijk' in het binnenland begaven ze zich steeds verder landinwaarts. Voor de lokale bevolking waren de bacteriën die de Europeanen meebrachten een groot gevaar. Meer dan twee derde van de Indiaanse bevolking stierf aan voor hen onbekende ziekten, waartegen ze geen resistentie hadden. Het lukte de Spaanse ontdekkingsreiziger Francisco Pizarro in 1532 met een klein legertje het grootste deel van het Incarijk te veroveren. Tot 1572 hielden de Inca's stand tegen de Spanjaarden. Een zo'n afgelegen uitwijkoord was Machu Picchu.

Zuid-Amerika was in 1498 verdeeld tussen de Spanjaarden en Portugezen. Brazilië werd Portugees, de rest Spaans.

De Andescondor is het symbool van het Andesgebergte. De Andescondor is een van de grootste vliegende vogels ter wereld met een spanwijdte wel drie meter. Hij nestelt op nauwelijks toegankelijke rotsrichels. Bij uitzondering vangt hij levende lamajongen en hertenkalfjes. Maar omdat de condor slechts één ei in de twee jaar uitbroedt en doordat de mens dieren doodt door er op te jagen en door prooidieren te vergiftigen, wordt de Andescondor nu ernstig bedreigd.
's Ochtends vertrekken de condors uit de soms wel 1000 meter diepe Andesvallei. Dit doen ze door te zweven op de opstijgende warme lucht in de vallei.
Een Andescondor kan wel 70 jaar oud worden.

De lama is een gedomesticeerd Zuid-Amerikaans hoefdier uit de familie der kameelachtigen. De lama werd tussen de 4000 en 5000 v.Chr. gedomesticeerd door de Inca's, die de dieren hielden als lastdier, maar ook voor de wol, het vlees en de mest. De lama is een ideaal lastdier in de bergen: hij kan overleven tot op 4000 meter hoogte en 25 tot 60 kilogram dragen over een afstand van 15 tot 30 kilometer per dag. Door lama's als lastdier te gebruiken, konden de Inka's handel bedrijven over grotere afstanden. Karavanen lama's werden gebruikt om koopwaar, goud en zilver te vervoeren.

Wereldrecords:

Zuid-Amerika heeft:

- de langste bergketen ter wereld: Andesgebergte (7250 km)

- de droogste plek ter wereld: Atacamawoestijn Chili (2x regen in 100 jaar)

- het hoogste bevaarbare meer: Titicacameer in Peru en Bolivia (3810 m boven de zeespiegel)